Jaki mam gwint? Jak rozpoznać 1/2", 3/8", 1/4" lub M22
Złączka do systemu odwróconej osmozy jest już rozpakowana, ale nie daje się nakręcić. Przecież na urządzeniu było napisane „3/8"”? W przypadku gwintów rozmiar w calach niewiele mówi o tym, co mierzy się linijką. Tutaj dowiedzą się Państwo, jak w czterech typowych sytuacjach ustalić, jaki to gwint i który adapter pasuje.
Na wstępie: cal gwintu to nie cal wężyka
W przypadku wężyka PE rozmiar w calach oznacza średnicę zewnętrzną: 1/4" to 6,35 mm, 3/8" to 9,5 mm. W przypadku gwintu rurowego jest to natomiast tylko nazwa, wywodząca się z dawnej średnicy nominalnej rury. Dlatego gwint 1/4" ma na zewnątrz około 13 mm, a gwint 1/2" nie 12,7 mm, lecz około 21 mm.
Dlatego w nazwach naszych złączek wtykowych podajemy oba wymiary, na przykład „1/4" × 3/8" GW”: wężyk 1/4" z jednej strony, gwint wewnętrzny 3/8" z drugiej. Jak zmierzyć wężyk i co oznaczają skróty GW i GZ, wyjaśniamy w poradniku o rozmiarach wężyków.

Po lewej gwint zewnętrzny (GZ), po prawej gwint wewnętrzny (GW)
Tabela pomiarowa: średnica → gwint
Pomiaru należy dokonać suwmiarką. Gwint zewnętrzny (GZ) mierzy się na zewnątrz po wierzchołkach zwojów, a przy gwincie wewnętrznym (GW) – otwór wewnątrz, na wierzchołkach zwojów.

Pomiar gwintu zewnętrznego (GZ): suwmiarkę przyłożyć z zewnątrz do wierzchołków zwojów
| Gwint | GZ na zewnątrz, ok. | GW wewnątrz, ok. | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 1/8" | 9,7 mm | 8,6 mm | małe elementy systemów osmozy |
| 1/4" | 13,2 mm | 11,4 mm | obudowy filtrów, filtry liniowe |
| 3/8" | 16,7 mm | 15,0 mm | obudowy filtrów, zawory |
| 1/2" | 21,0 mm | 18,6 mm | baterie prysznicowe i wannowe, wąż prysznicowy |
| 3/4" | 26,4 mm | 24,1 mm | zawór do pralki |
| 7/16"-24 | 11,1 mm | 10,0 mm | kraniki do osmozy, niektóre urządzenia z USA |
| M22 × 1 | 22,0 mm | 20,9 mm | perlator (gwint wewnątrz wylewki) |
| M24 × 1 | 24,0 mm | 22,9 mm | perlator (gwint na zewnątrz wylewki) |
Są to wymiary nominalne. Przy gwincie zewnętrznym zmierzona wartość jest zwykle o kilka dziesiątych milimetra mniejsza, przy wewnętrznym raczej nieco większa – decyduje to, do którego wiersza jest najbliżej.
1/2" czy M22?
Różnica między nimi wynosi tylko około 1 mm. Proszę przyłożyć linijkę i policzyć rowki na 1 cm: drobnozwojowy M22 × 1 ma ich około 10, gwint 1/2" tylko około 5–6.
Sytuacja 1: filtr prysznicowy lub przełącznik na baterii
Baterie prysznicowe i wannowe mają do węża prysznicowego zwykle gwint zewnętrzny 1/2" (ok. 21 mm). Proszę odkręcić wąż: jego nakrętka ma gwint wewnątrz, a bateria na zewnątrz.
Pasujące produkty: filtry prysznicowe przeciw kamieniowi DF-007 i DF-008 mają u góry gwint wewnętrzny 1/2" do baterii, a u dołu gwint zewnętrzny 1/2" do węża; uszczelki są w zestawie. Trójdrożny zawór przełączający ma jedno wejście z gwintem wewnętrznym 1/2" i dwa wyjścia z gwintem zewnętrznym 1/2".
Uszczelnienie zapewnia tu płaska gumowa uszczelka w nakrętce – dokręcać ręcznie, bez taśmy teflonowej. Wcześniej proszę zmierzyć odległość od środka wyjścia baterii do ściany: DF-007 i DF-008 wymagają co najmniej ok. 4 cm, smuklejszy DF-003 ok. 3 cm. Jeśli miejsca jest jeszcze mniej, istnieje rozwiązanie z kolankiem 45° 1/2" GW × GW i nyplem podwójnym 1/2" – sposób uszczelnienia i ustawienia najlepiej omówić z nami wcześniej: kontakt@smarald.com.
Sytuacja 2: wężyk 1/4" do gwintu na filtrze lub systemie osmozy
Dotyczy to systemów odwróconej osmozy, obudów filtrów i filtrów liniowych. Najpierw należy sprawdzić, czy element ma gwint wewnętrzny czy zewnętrzny – złączka musi mieć zawsze gwint przeciwny. Następnie zmierzyć i sprawdzić w tabeli.
- Element ma 3/8" GW: Złączka wtykowa kątowa 3/8" GZ × wężyk 1/4" z o-ringiem
- Element ma 3/8" GZ: prosta CP-019, wariant 1/4" × 3/8" GW lub kątowa 90° CP-018, wariant 1/4" × 3/8" GW
- Element ma 1/4" GW: prosta 1/4" GZ × 1/4" z o-ringiem, kątowa CP-002-A+O lub w zestawie 2 szt. TWZ-001 – np. na wejście i wyjście filtra liniowego
- Element ma 1/4" GZ: prosta CP-019, wariant 1/4" × 1/4" GW lub kątowa 90° CP-018, wariant 1/4" × 1/4" GW
- Element ma 7/16"-24 GZ: CP-019, wariant 1/4" × 7/16"-24 GW
- Element ma 1/2" GZ: Złączka wtykowa wężyk 1/4" × 1/2" GW
Złączki z o-ringiem uszczelniają się za pomocą o-ringu, a proste złączki GW CP-019 mają uszczelkę gwintu wewnętrznego. Gwinty bez uszczelki należy owinąć taśmą teflonową – jak to zrobić, pokazuje poradnik o montażu złączek wtykowych.
Uwaga na urządzenia z USA: tam często stosuje się gwint NPT. Jest stożkowy i ma inny zarys niż gwint rurowy stosowany w Europie – średnice są jednak zbliżone, dlatego łatwo je pomylić. Połączenie tych dwóch gwintów nie jest niezawodnie szczelne. Jeśli w instrukcji urządzenia jest napisane „NPT”, prosimy o kontakt przed złożeniem zamówienia.
Sytuacja 3: pralka lub zmywarka
Zawór do podłączenia urządzenia ma zwykle gwint zewnętrzny 3/4" (ok. 26 mm), a wąż doprowadzający – nakrętkę z gwintem wewnętrznym. Filtr odkamieniający WF-001 ma gwint wewnętrzny i zewnętrzny 3/4" i wkręca się go pomiędzy nie – z uszczelką, ręcznie. Jest przeznaczony wyłącznie do zimnej wody (2–20 °C); jeśli urządzenie jest podłączone do ciepłej wody, nie nadaje się. Więcej na ten temat w poradniku o filtrze odkamieniającym.
Sytuacja 4: kran z perlatorem (M22/M24)
Proszę odkręcić perlator z przodu wylewki. Jeśli gwint znajduje się wewnątrz wylewki, jest to zwykle M22 × 1; jeśli na zewnątrz – zwykle M24 × 1. Są to metryczne gwinty drobnozwojowe – nie pasują do 1/2" ani 3/8". Adaptera do M22 lub M24 obecnie nie mamy w ofercie.
W przypadku filtra lub systemu osmozy pod zlewem można zamiast tego wykonać odgałęzienie przy zaworze kątowym. W tym celu należy najpierw zmierzyć wyjście zaworu kątowego: większość zaworów kątowych w Niemczech ma tam 3/8" (często z pierścieniem zaciskowym do rurki 10 mm), rzadziej 1/2". Jeśli Państwa zawór ma wyjście 1/2", pasuje trójnik przyłączeniowy 1/2" z zaworem odcinającym: wkręca się go między zawór kątowy a wąż przyłączeniowy i ma on odgałęzienie na wężyk 1/4" lub 3/8". Jeśli system ma własny zawór doprowadzający, wystarczy też adapter trójdrożny 1/2" bez zaworu odcinającego. W przypadku wyjścia 3/8" prosimy o wcześniejszy kontakt.
Pięć kroków do właściwego adaptera
- Zakręcić wodę, rozkręcić połączenie i wytrzeć gwint do czysta.
- Ustalić: czy gwint jest na zewnątrz (GZ), czy wewnątrz (GW)? Zamawia się element z gwintem przeciwnym.
- Zmierzyć średnicę i sprawdzić w tabeli. W przypadku wężyka liczy się natomiast jego średnica zewnętrzna.
- Ustalić, co uszczelnia: płaska gumowa uszczelka, o-ring czy taśma teflonowa.
- Wątpliwości? Prosimy przesłać zdjęcie z przyłożoną suwmiarką na adres kontakt@smarald.com.
Najczęstsze błędy
- Przenoszenie wymiaru wężyka na gwint. 3/8" to w przypadku wężyka 9,5 mm, a w przypadku gwintu około 16,7 mm.
- Pomylenie GW i GZ. Przed zamówieniem proszę sprawdzić, po której stronie są rowki – i zamówić element z gwintem przeciwnym.
- Dokręcanie na siłę. Jeśli gwint zacina się po jednym, dwóch obrotach, nie pasuje – np. metryczny do calowego. Należy natychmiast przerwać – gwinty z tworzywa sztucznego szybko się niszczą.
- Taśma teflonowa nawinięta pod płaską uszczelkę. Przy prysznicu i pralce uszczelnia gumowa uszczelka. Zamiast taśmy – nowa uszczelka.
W skrócie: Najpierw ustalić, czy gwint jest wewnętrzny czy zewnętrzny, potem zmierzyć średnicę i porównać z tabelą. Prysznic i filtr prysznicowy: 1/2". Pralka: 3/4". Osmoza i filtry: zwykle 1/4" lub 3/8" – a wężyk ma własny wymiar calowy. W kranach z perlatorem standardem jest M22 lub M24.